Co to za projekt?
Sektor energetyczny odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu gospodarki i społeczeństwa, jednak jednocześnie jest coraz bardziej narażony na skutki zmiany klimatu. Rosnąca częstotliwość i intensywność ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak fale upałów, susze, powodzie czy gwałtowne burze, wpływa na bezpieczeństwo dostaw energii, funkcjonowanie infrastruktury energetycznej oraz tempo transformacji energetycznej. Dodatkowo sektor musi mierzyć się z ryzykami technologicznymi, gospodarczymi, społecznymi i regulacyjnymi, które mogą ograniczać jego zdolność do skutecznego reagowania na wyzwania przyszłości.
Projekt ma na celu zwiększenie odporności sektora energetycznego na skutki zmiany klimatu poprzez rozwój nowoczesnych metod oceny ryzyka, identyfikację i analizę działań adaptacyjnych oraz opracowanie innowacyjnych narzędzi wspierających podejmowanie decyzji. Łączy badania naukowe, współpracę z przedsiębiorstwami energetycznymi oraz rozwój zaawansowanych rozwiązań cyfrowych, w tym wykorzystujących sztuczną inteligencję.
W ramach projektu przeprowadzone zostaną szczegółowe analizy wpływu zagrożeń klimatycznych na różne technologie wykorzystywane w energetyce, zarówno oparte na źródłach konwencjonalnych jak i odnawialnych. Badaniami objęte będą między innymi elektrownie cieplne, instalacje fotowoltaiczne, farmy wiatrowe oraz elektrownie wodne. Szczególna uwaga zostanie poświęcona zagadnieniom stresu cieplnego, dostępności zasobów wodnych, wydajności systemów chłodzenia oraz wpływu ekstremalnych zjawisk pogodowych na produkcję i dystrybucję energii.
Projekt zakłada również analizę podatności sektora energetycznego na ryzyka o charakterze technologicznym, ekonomicznym, społecznym i regulacyjnym. Na podstawie przeprowadzonych badań opracowane zostaną scenariusze ryzyka oraz strategie adaptacyjne umożliwiające przedsiębiorstwom energetycznym skuteczniejsze przygotowanie się na przyszłe wyzwania klimatyczne.
Istotnym elementem projektu będzie współpraca z przedsiębiorstwami energetycznymi i decydentami. W ramach studiów przypadków przeprowadzone zostaną analizy wrażliwości i ryzyka dla wybranych przedsiębiorstw energetycznych, a następnie wspólnie opracowane zostaną rekomendacje dotyczące działań adaptacyjnych zwiększających odporność infrastruktury i procesów operacyjnych.
Projekt obejmie także rozwój innowacyjnych narzędzi analitycznych i decyzyjnych wspierających zarządzanie ryzykiem klimatycznym. Powstanie prototypowa platforma umożliwiająca ocenę zagrożeń klimatycznych, analizę skuteczności działań adaptacyjnych oraz tworzenie scenariuszy rozwoju sektora energetycznego w różnych warunkach klimatycznych. Narzędzie będzie wykorzystywać zarówno zaawansowane analizy danych klimatycznych i energetycznych, jak i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji oraz modelach językowych.
Oprócz działań badawczych projekt przewiduje szerokie zaangażowanie interesariuszy oraz działania edukacyjne. Organizowane będą warsztaty, konsultacje eksperckie i działania mentoringowe skierowane do przedstawicieli sektora energetycznego, środowiska naukowego oraz młodych badaczy. Projekt przyczyni się do rozwoju kompetencji w zakresie oceny ryzyka klimatycznego i adaptacji do zmian klimatu, wspierając transfer wiedzy pomiędzy nauką a praktyką.
Rezultatem projektu będą kompleksowe raporty dotyczące podatności i ryzyka klimatycznego sektora energetycznego, analizy skuteczności działań adaptacyjnych, bazy danych zagrożeń klimatycznych, katalog dobrych praktyk oraz innowacyjne narzędzia wspierające proces podejmowania decyzji. W dłuższej perspektywie projekt przyczyni się do zwiększenia odporności sektora energetycznego na skutki zmiany klimatu, poprawy bezpieczeństwa energetycznego oraz wsparcia transformacji energetycznej w Polsce.
Grupy docelowe projektu
Projekt jest skierowany do przedstawicieli sektora energetycznego, środowiska naukowego oraz branży ubezpieczeniowej, którzy w swojej działalności mierzą się ze skutkami zmiany klimatu i potrzebą wzmacniania odporności infrastruktury oraz procesów decyzyjnych na zagrożenia klimatyczne.
Producenci energii
Projekt adresowany jest do przedsiębiorstw zajmujących się wytwarzaniem energii elektrycznej i cieplnej, zarówno z konwencjonalnych, jak i odnawialnych źródeł energii. Podmioty te stoją w obliczu rosnących wyzwań związanych z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, zmianami warunków środowiskowych oraz koniecznością dostosowania infrastruktury do zmieniającego się klimatu. Rezultaty projektu dostarczą wiedzy i narzędzi wspierających identyfikację zagrożeń, ocenę ryzyka klimatycznego oraz planowanie skutecznych działań adaptacyjnych.
Dystrybutorzy energii
Istotną grupę odbiorców stanowią operatorzy systemów dystrybucyjnych i przesyłowych oraz inne podmioty odpowiedzialne za dostarczanie energii do odbiorców końcowych. Zmiany klimatu mogą wpływać na niezawodność sieci energetycznych poprzez zwiększoną częstotliwość występowania fal upałów, intensywnych opadów, silnych wiatrów czy oblodzeń. Projekt wesprze te podmioty w ocenie podatności infrastruktury, identyfikacji zagrożeń klimatycznych oraz opracowywaniu rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo i ciągłość dostaw energii.
Naukowcy i studenci
Projekt jest również skierowany do naukowców, doktorantów i studentów zajmujących się zagadnieniami związanymi z wytwarzaniem i dystrybucją energii, ryzykiem klimatycznym oraz adaptacją do zmian klimatu. Opracowane w projekcie metody, analizy, narzędzia i materiały edukacyjne będą stanowić cenne źródło wiedzy wspierające działalność badawczą, proces dydaktyczny oraz rozwój kompetencji przyszłych specjalistów w obszarze klimatu, energetyki i zarządzania ryzykiem.
Firmy ubezpieczeniowe
Ważną grupą docelową są również przedsiębiorstwa z sektora ubezpieczeniowego, które coraz częściej uwzględniają ryzyka klimatyczne w procesach oceny ryzyka, kalkulacji składek oraz projektowania produktów ubezpieczeniowych. Wyniki projektu pomogą lepiej identyfikować i analizować zagrożenia związane ze zmianą klimatu wpływające na infrastrukturę energetyczną i bezpieczeństwo dostaw energii. Pozwoli to na rozwój bardziej precyzyjnych modeli oceny ryzyka oraz skuteczniejsze zarządzanie skutkami zdarzeń klimatycznych.
Wspólny cel
Mimo zróżnicowanych potrzeb poszczególnych grup docelowych, wszystkich interesariuszy łączy wspólny cel: zwiększenie odporności sektora energetycznego na skutki zmian klimatu. Projekt dostarczy wiedzy, danych, narzędzi i rekomendacji wspierających podejmowanie świadomych decyzji oraz budowanie bezpiecznego, nowoczesnego i zrównoważonego systemu energetycznego.
Wartość całkowita projektu: 5 011 525,00 zł (w tym kwota dofinansowania 4 460 625,00 zł)
Projekt o całkowitej wartości 5 011 525,00 zł otrzymał 4 460 625,00 zł dofinansowania ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy oraz budżetu państwa, za pośrednictwem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Inicjatywa jest wspierana przez Szwajcarską Pomoc Finansową, której celem jest zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w obrębie Unii Europejskiej.
