OrgFlux-PL: opracowanie zaawansowanej wielopoziomowej metody inwentaryzacji strumieni gazów cieplarnianych z gleb organicznych użytkowanych rolniczo

Rozporządzenie w sprawie użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa (LULUCF) jest jednym z kluczowych instrumentów umożliwiających Unii Europejskiej osiągnięcie celu redukcji emisji o co najmniej 55% do 2030r. w porównaniu z poziomami z 1990r. oraz osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050r. Aby osiągnąć te ambitne zobowiązania określone dla państw członkowskich i Unii Europejskiej jako całości, emisje i pochłanianie gazów cieplarnianych (GC) muszą być szacowane i raportowane w dokładniejszy, przejrzysty, spójny i porównywalny sposób. W związku z tym, Rozporządzenie LULUCF (2018/841) wymusza na państwach członkowskich korzystanie z danych geoprzestrzennych i wskaźników emisji specyficznych dla danego kraju.

Od 2027r. państwa członkowskie są zobowiązane do udoskonalenia metodologii sporządzania inwentaryzacji ponad podstawowy poziom (Tier-1), który opiera się na domyślnych założeniach i zakłada stałe praktyki zarządzania. Przygotowywane w Krajowym Ośrodeku Bilansowania i Zarządzania Emisjami w Instytutucie Ochrony Środwiska–Państwowym Instytucie Badawczym (KOBIZE/IOŚ-PIB) inwentaryzacje emisji i pochłaniana GC w sektorze dotyczącym użytkowania gruntów trawiastych, uprawnych oraz terenów podmokłych w zakresie szacunków zmian zasobów węgla dla gleb organicznych opierają się na uproszczonej metodzie Tier-1. W efekcie właściwe monitorowanie zmian użytkowania gruntów i intensywności gospodarowania gruntami w Polsce stanowi poważne wyzwanie dla raportowania emisji z gleb organicznych użytkowanych rolniczo, w szczególności z osuszonych gleb torfowych, które są obecnie uznawane za największe źródło emisji.

Głównym celem projektu LIFE OrgFluX-PL jest poprawa jakości szacowania wartości przepływów strumieni gazów cieplarnianych na glebach organicznych użytkowanych jako grunty trawiaste wraz z oceną poziomu niepewności szacunków.

Cele szczegółowe:

• Opracowanie kompleksowego, scentralizowanego systemu informacji przestrzennej do monitorowania zmian użytkowania gruntów w skali kraju, opartego na danych przestrzennych krajowych i europejskich, dostosowanego do potrzeb sektora LULUCF.
• Weryfikacja i integracja istniejących zbiorów danych przestrzennych w celu stworzenia ciągłej warstwy gleb organicznych oraz opracowanie danych dotyczących intensywności użytkowania i stopnia odwodnienia terenów łąkowych na glebach organicznych w oparciu o dane naziemne, teledetekcję satelitarną oraz dane przestrzenne.
• Opracowanie współczynników emisji dla gruntów trawiastych na glebach organicznych na podstawie cyklu pomiarów naziemnych przepływu strumieni GC.
• Modelowanie przepływu GC w glebach organicznych użytkowanych jako grunty trawiaste wraz z analizą niepewności.
• Opracowanie interaktywnego narzędzia wspierającego weryfikację strumieni GC w kontekście wdrażania rolnictwa węglowego dostosowanego do potrzeb i wymagań szerokiego grona interesariuszy.