Pożegnanie prof. dr hab. Macieja Sadowskiego

Prof. dr hab. Maciej Sadowski był związany z Ramową Konwencją Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu od samego początku jej tworzenia. Od 1990 r. działał w Międzyrządowym Komitecie Negocjacyjnym, który w krótkim czasie pomimo różnych, a nawet często sprzecznych interesów wynegocjował w 1992 r. tekst Konwencji.

W latach 1991-1996 był przewodniczącym polskiej delegacji i głównym negocjatorem Konwencji oraz Protokołu z Kioto oraz wiceprzewodniczącym II Grupy Roboczej Międzyrządowego Komitetu Negocjacyjnego Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. W kolejnym roku został powołany na sprawozdawcę III i IV Konferencji Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP3 i COP4). W latach 2008-2009 pełnił funkcję szefa zespołu ekspertów COP14, powołanego przez Ministra Środowiska jako Prezydenta COP14 w Poznaniu.

Jednym z największych sukcesów Profesora, osiągniętym we współpracy z Ministrem Środowiska Maciejem Nowickim było przyjęcie przez Konwencjię odrębnego roku odniesienia (1988) do oceny wywiązywania się przez Polskę ze zobowiązań dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych. Dzięki temu Polska nie tylko z nadwyżką wypełniła zobowiązania wynikające z konwencji, lecz także realizuje postanowienia Protokołu z Kioto bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Prof. dr hab. Sadowski był autorem licznych publikacji naukowych i referatów prezentowanych na konferencjach międzynarodowych poświęconych zmianom klimatu, wdrażaniu mechanizmów wypracowanych w ramach Konwencji Klimatycznej. Kierowany przez niego zespół, we współpracy z szerokim gronem naukowców i ekspertów opracował w 1996 r. pierwszą polską „Strategię redukcji emisji gazów cieplarnianych i adaptacja polskiej gospodarki do zmian klimatu”. Dzięki aktywnym działaniom Profesora rozpoczęto prowadzenie systematycznych prac na rzecz inwentaryzacji krajowej emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych. Działalność Profesora była konsekwentnie ukierunkowana na wspieranie realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji Klimatycznej. Pod jego kierownictwem przygotowywano projekty rządowych raportów z realizacji postanowień Konwencji, które były przedkładane Konferencji Stron – najwyższemu organowi Konwencji.

W latach 2011—2013 kierował projektem, w ramach którego powstała pierwsza polska krajowa strategia adaptacji do zmian klimatu – „Strategiczny plan adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu do roku 2020 w perspektywie 2030. W  prace nad dokumentem zaangażowanych było ponad 60 naukowców i ekspertów z całej Polski. Kierował projektem badawczym „Opracowanie metodycznych podstaw adaptacji produkcji roślinnej w gospodarstwach rolniczych o różnych typach gospodarowania i skali produkcji do oczekiwanych zmian klimatycznych”.

W Instytucie Ochrony Środowiska-Państwowym Instytucie Badawczym prof. dr hab. Maciej Sadowski pełnił funkcję Pełnomocnika ds. Międzynarodowych, kierownika Ośrodka Ochrony klimatu i Zakładu Ochrony Klimatu. Przez kilka kadencji był również przewodniczącym Rady Naukowej IOŚ-PIB.

WYBRANE ODZNACZENIA

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Medal „Za zasługi dla Warszawy”
• Medal „Za zasługi dla ochrony środowiska” (dwukrotnie)
• Medal Edukacji Narodowej
• Nagroda Ministra Środowiska za całokształt pracy naukowo-badawczej oraz podejmowane działania na rzecz ochrony klimatu

DOROBEK DYDAKTYCZNY

• Wykładowca przedmiotów z dziedziny klimatologii, zmian klimatu, ochrony klimatu, ochrony środowiska,  zrównoważonego rozwoju na Politechnice Warszawskiej, Uniwersytecie Warszawskim, Politechnice Białostockiej, Wojskowej Akademii Technicznej, Akademii Obrony Narodowej
• Wykładowca klimatologii na kursach dla obserwatorów sieci hydrologiczno-meteorologicznej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej
• Autor programu nauczania przedmiotu „Ochrona środowiska” 1997
• Wykładowca Stowarzyszenia Oświatowców Polskich
• Promotor ok. 30 prac magisterskich

KOORDYNACJA WYBRANYCH PROJEKTÓW BADAWCZYCH

• Inwentaryzacja emisji i wychwytu gazów cieplarnianych w Polsce w 1990 r. Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii, Instytut Ochrony Środowiska. Warszawa, 1997
• Inwentaryzacja emisji i wychwytu gazów cieplarnianych w Polsce w 1994 r. Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii, Instytut Ochrony Środowiska. Warszawa, 1997
• Strategie zmniejszenia emisji i zwiększenia pochłaniania gazów cieplarnianych w produkcji roślinnej, zwierzęcej i gospodarce leśnej oraz adaptacji rolnictwa do zmian klimatu. Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, Silvatica, Instytut Ochrony Środowiska. Warszawa, 1997
• Scenariusze zmian klimatu (1994-1995). Projekt KBN
• Opracowanie systemu zbierania informacji o wdrożonych działaniach zmierzających do redukcji emisji gazów cieplarnianych (1997-1998) Projekt KBN
• Współczesne zmiany klimatu Polski (1981-1985)
• US Country Study „Strategie redukcji emisji gazów cieplarnianych i adaptacja polskiej gospodarki do zmian klimatu”(1992-1996)
• GEF „Enabling activites to facilitate early action on the implementation of the Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants ((POPs)” Kierownik i koordynator projektu (2003)
• Polsko-duński projekt „Redukcja emisji dioksyn w sektorze metalurgicznym” (2004-2005)
• UE ERAC-CT-2005 – 016228 Scientific Knowledge for Environmental Protection – Network of Funding Agencies SKEP (2005-2009)
• Kierownictwo i udział w opracowaniu  kilkunastu projektów badawczo- rozwojowych  z zakresu ochrony klimatu finansowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (1992-2001)
• Opracowanie metodycznych podstaw adaptacji produkcji roślinnej w gospodarstwach rolniczych o rożnych typach gospodarowania i skali produkcji do oczekiwanych zmian klimatycznych. Projekt badawczy nr 2 P06S 025 30 (2006-2009)
• Opracowanie i wdrożenie Strategicznego Planu Adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu” (2011-2013)
• Kierownik zespołu przygotowującego Raporty Rządowe dla Konferencji Stron Konwencji Klimatycznej (6 raportów) (1994-2013)

DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACYJNA

• Przewodniczący polskiej delegacji i główny negocjator Konwencji zmian klimatu i Protokołu do Konwencji (1991-1996)
• Wiceprzewodniczący II Grupy Roboczej Międzyrządowego Komitetu Negocjacyjnego Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu oraz Wiceprzewodniczący Komitetu i Sprawozdawca (1993-1995)
• Członek Biura – Sprawozdawca III i IV Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (1997-1999)
• Rada Ekologiczna przy Prezydencie RP, wiceprzewodniczący (1992-1996)
• Komitet Meteorologii i Fizyki Atmosfery PAN (1983-1985)
• Zastępca Redaktora „Przeglądu Geofizycznego” (1985-1992)
• Komitet Geofizyki PAN, wiceprzewodniczący (1994-1996)
• Komitet Zmian Globalnych PAN, wiceprzewodniczący (1992-1994)
• Państwowa Rada Ochrony Środowiska, wiceprzewodniczący (2007-2010)
• Rada Programowa Climate Institute Waszyngton USA (1993-1999)
• Rada Programowa czasopisma „Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change” (1994-2010)
• Interest Group (IG) on “Climate Change and Adaptation” of the Network of European Environmental Protection Agencies (EPA)
• Rada Programowa czasopisma „JIQ” Joint Implementation Quarterly (1995-2000)
• Rada Naukowa IMGW (1995- 1998, 2003-2007)
• Rada Naukowa IOŚ-PIB, przewodniczący (1995-2018)
• Polski Ośrodek Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu kierownik (1988-1995)
• Komitet Polityczny Global Environment Facility przy MSZ (1997-2001)
• KBN Komisja Ochrony Przyrody, członek (1994-1996)
• Międzynarodoy Komitet Sterujący Konferencji Ministrów „Changing atmosphere” Nordwijk, Holandia (1989)
• Komitetu Energetyki PAN, członek (2003-2007)
• Społeczny Zespół Doradców Ministra Środowiska (2003-2004)
• Zespół ekspertów COP14 (szef) i Doradca Ministra Środowiska jako Prezydenta COP14 (2008-2009)
• Rada Polsko-Norweskiego Funduszu Badań Naukowych w ramach Norweskiego Funduszu Finansowego (2008-2009)

WYBRANE PUBLIKACJE

• Sadowski M. red. 1994. Strategie redukcji emisji gazów cieplarnianych i adaptacja polskiej gospodarki do zmian. Synteza
• Sadowski M. 2001 Zanieczyszczenia i ochrona atmosfery w Polsce w: Przemiany środowiska naturalnego a ekorozwój s 17 -29  red. M. Kotarba  Geosfera Kraków 
• Sadowski M. 2002 Międzynarodowe aspekty ochrony klimatu s.98-108 w: Globalizacja gospodarki a ochrona środowiska SGH Warszawa
• Sadowski M, Olecka A. 2002  Przełom w negocjacjach ramowej konwencji NZ w sprawie zmian klimatu i protokołu z Kioto Przegl. Geof. Z 1-2 s.10
• Sadowski M. Limanówka D, Dąbrowska-Markiewicz G. 2002 Wykrywanie antropogenicznych zmian temperatury powietrza  w: Działalność naukowa prof. W.Gorczyńskiego i jej kontynuacja red. G. Wójcik UMK Toruń s 187-195
• Sadowski M. 2003 Strategia ochrony klimatu Unii Europejskiej, a sektor  energetyczny w : Czy Polsce grożą katastrofy  klimatyczne? Komitet Prognoz ‘Polska 200 Plus” i Komitet Zmian Globalnych PAN Warszawa
• Sadowski M red 2003 Trwałe Zanieczyszczenia Organiczne Tom I i II. Ocena sytuacji w Polsce Monografia s.185 i Kierunki działań (w j. polskim i angielskim)
• Sadowski M. Kacprzyk W. 2003Trwałe zanieczyszczenia organiczne w środowisku Ochr. Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 25/26  str.26 Warszawa
• Sadowski M. 2004 Możliwości wykorzystania mechanizmów protokołu z Kioto do finansowania inwestycji w zakresie energetyki odnawialnej w Cieplne maszyny przepływowe s 277-285 Polit. Łódzka Nr 125
• The Fourth National Communication under the United Nations Framework Convention on Climate Change 2006. red. Sadowski M.
• Grochowalski A., Sadowski M. i in. 2007 Determinantion of PCDDs, PCDFs, PCBs and HCB emissions from metallurgical sector in Poland Environmental Science and Pollution Research vol14. no 5 s 326-332
• An approach to adaptation to climate changes In Poland Climatic Change (2008) 90:443-451
• Sadowski M., Wyszyński Z, Górski T, Liszewska M, Olecka A., Łoboda T., Pietkiewicz S, 2009 Adaptacja produkcji rolnej w województwie podlaskim do oczekiwanych zmian klimatu Monografia IOS Warszawa 2009 s. 91
• Cichocki Z. Hajto M. Romańczak A. Sadowski M. 2016. Wrażliwość miasta Kalisza na zmiany klimatu – studium przypadku. Inżynieria Ekologiczna 49:8-24